Vrijheid zondagsopenstelling leidt tot verschraling

Geplaatst op: 07-01-2011

Eindhoven - Eindhovense winkeliers zitten niet te wachten op volledige vrijheid met betrekking tot de zondagsopenstelling. Nog meer koopzondagen gaat ten koste van de lokale middenstand.

Door Arnold Raaijmakers en Frank Depla

Op initiatief van D66 sprak de raadscommissie Economie en Mobiliteit op 21 december weer over de zondagsopenstelling van de winkels in Eindhoven. Uitgangspunt van het initiatiefvoorstel is dat alle winkels in Eindhoven alle zondagen van het jaar open moeten kunnen zijn. Volledige vrijheid dus voor de winkeliers. Tegelijkertijd biedt deze permanente openstelling de consument de mogelijkheid om te alle tijden zijn of haar koopbehoefte te bevredigen.

De gedachte achter dit standpunt is volledige zelfbeschikking, dat ieder individu helemaal vrij is om te kiezen. Dus moeten alle Eindhovense winkeliers zelf kunnen bepalen of ze op een zondag, of welke dag van de week ook, al dan niet open gaan. Maar zijn winkeliers wel vrij om te kiezen? Of is er sprake van de dictatuur van de consumptiemaatschappij en het grootwinkelbedrijf? Volgens de Partij van de Arbeid zijn er wel enkele stevige kanttekeningen te plaatsen. Als deze vrijheid echt wordt doorgetrokken is de ultieme consequentie immers dat alle winkels in Eindhoven ook echt twentyfour/seven (24 uur 7 dagen in de week) open mogen zijn. Niet duidelijk is hoe in het geval van 24/7 omgegaan moet worden met veiligheids- ('s nachts) en leefbaarheidissues (wonen in winkelgebieden)? Wie weet kan D66 hier nog over nadenken. Of denkt men hier liever niet over na, omdat de consequentie dan is dat het enige argument voor de volledige zondagsopenstelling, de totale vrijheid van het individu, toch begrensd moet worden?

Opvallend was dat er voorafgaand aan het initiatiefvoorstel geen overleg is geweest met bijvoorbeeld het vertegenwoordigende orgaan van de winkeliers in de binnenstad, de Stichting Detailhandel Binnenstad Eindhoven. Het standpunt van de SDBE staat immers haaks op het initiatief. De detaillisten in de binnenstad zijn tevreden met de huidige veertien koopzondagen en acht verdere oprekking dus overbodig.  Onder andere omdat ze niet alle zondagen in de winkel kunnen en willen staan. De enige vraag die men heeft is meer en betere inspraak in de vaststelling van de data voor de veertien koopzondagen. De "vrijzinnige" partijen in de gemeenteraad praten dus over de detaillisten en niet met de detaillisten. Jammer!

Verder werd om de totale zondagsopenstelling te ondersteunen de consument erbij gehaald! De consument moet immers volgens sommige partijen, als de behoefte daar is, op alle (zon)dagen kunnen shoppen. Iedere zondag dat de winkels dicht zijn is een ‘ernstige' beperking van de rechten en vrijheden van de consument.

Het leek er in de commissievergadering echter op dat een aantal fracties niet op de hoogte is van het feit dat ook het Winkelcentrum Woensel één zondag in de maand open is. Dit betekent dus dat er minimaal twee zondagen in de maand twee volledig geoutilleerde winkelcentra open zijn. Daarnaast zijn er ook nog de zondagsopenstellingen in de kleine winkelcentra en, je zou het bijna vergeten, internet! Kortom, aanbod en mogelijkheden genoeg. Maar het schijnt toch nog meer te moeten.

Maar moet het altijd meer? En betekent meer ook altijd beter? En moet juist in deze tijd consumeren nog steeds als een god aanbeden worden, of is het tijd voor ‘consuminderen' en bewuster te leven.

Tot slot werd voorbijgegaan aan het feit dat als detaillisten de vrije keuze hebben, we misschien straks in een binnenstad lopen waar alleen de grootwinkelbedrijven alle zondagen open zijn en de lokale middenstand, met haar bijzondere en leuke winkelconcepten en persoonlijke benadering, de deuren dicht houdt en de rolluiken naar beneden. Hoe aantrekkelijk is dit? Is dit reclame voor de stad?

Ook dreigt door de onbeperkte openstelling een verdere teloorgang van de eerder genoemde couleur locale. Deze trekt weg uit de binnenstad omdat de kosten te hoog worden en men ook niet in voldoende mate aan gekwalificeerde medewerkers kan komen. Hierdoor dreigt het aanbod in de binnenstad te verschralen en worden we overgeleverd aan de grootwinkelbedrijven. Koopgoten die door het gehele land identiek zijn, boring dus!

Kortom weinig tot geen argumenten om de volledige zondagsopenstelling te onderbouwen, integendeel. En nee, de PvdA wil niet terug naar volledige zondagsrust. Daar zijn weer andere partijen voor. Maar we vinden, samen met de ondernemers uit de binnenstad, veertien koopzondagen voldoende. We willen dus niet veranderen om het veranderen! Meer is immers niet altijd beter. En onbeperkte vrijheid van de een gaat vaak ten koste van de vrijheid en de rechten van de ander.

De auteurs zijn gemeenteraadslid voor de PvdA in Eindhoven